Nga ekyuma ekikulu eky’okupima enkozesa y’amasoboza mu nkola z’amasannyalaze, omulimu gwa mita z’amasannyalaze gukwata butereevu ku butuufu, obwesigwa, n’obwenkanya bw’okupima amaanyi.Olw’enkulaakulana ey’amangu ey’emikutu egy’amagezi ne tekinologiya omupya ow’amasoboza, mita z’amasannyalaze tezirina kukoma ku kutuukiriza mirimu gya kupima gya musingi wabula era zirina okuba n’emitendera egy’amagezi egy’oku ntikko, obusobozi bw’empuliziganya, n’okukwatagana n’obutonde. Ekiwandiiko kino kijja kwetegereza ebikulu ebiraga enkola y’emirimu n’ebyetaago by’ekikugu ebya mita z’amasannyalaze okuva mu ndowooza y’obutuufu, obutebenkevu, obwesigwa, amagezi, n’okukyusakyusa obutonde bw’ensi.
Obutuufu bw’okupima: Ekiraga omulimu omukulu ogwa mita z’amasannyalaze
Obutuufu bwa mita y’amasannyalaze kye kyetaagisa ekisinga obukulu mu kukola emirimu, nga kikwata butereevu ku bwenkanya bw’okusasula ssente z’amasannyalaze g’abakozesa n’obwesigwa bwa data okuva mu kkampuni ezikola ku mudumu gw’amasannyalaze. Omutindo gw’ensi yonna (nga IEC 62053) n’ebiragiro by’eggwanga mu bujjuvu biteekawo emitendera emikakali ku butuufu bwa mita y’amasannyalaze. Emitendera egy’obutuufu egya bulijjo mulimu 0.2s, 0.5s, 1.0, ne 2.0, nga ennamba entono zikiikirira obutuufu obw’oku ntikko. Mita z’amasannyalaze ez’obutuufu obwa waggulu-zitera okukozesa tulansifooma za kasasiro ezitebenkedde waggulu (CTs) ne tulansifooma za vvulovumenti (PTs), nga zigatta wamu ne tekinologiya ow’omulembe eya analog-to-digital conversion (ADC), okukakasa nti zipima bulungi mu mbeera z’omugugu ez’enjawulo (nga low power factor ne high-frequency harmonics). Ekirala, mita entegefu zirina okubeeramu obusobozi bw’okwepima okusobola okukuuma obutuufu bw’okupima obw’ekiseera ekiwanvu-.
Okutebenkera n'Okwesigamizibwa kw'Ekiseera Ekiwanvu-
Obunywevu bwa mita kitegeeza obusobozi bwayo okukuuma obutuufu bwa mita okumala ebbanga eddene ng’ekola. Ensonga ezikosa okutebenkera mulimu okukaddiwa kw’ebitundu, enkyukakyuka mu bbugumu, n’okutaataaganyizibwa kw’amasannyalaze. Mita ez’omutindo ogwa waggulu-zitera okukozesa ebitundu by’ebyuma ebyesigika ennyo era ziyita mu kugezesebwa okw’amaanyi okw’amangu okukaddiwa okukakasa nti mita zikola bulungi mu bulamu obusukka mu myaka 10.
Obwesigwa kitegeeza obusobozi bwa mita okukola mu mbeera enzibu, gamba ng’ebbugumu eringi n’eri wansi, obunnyogovu, n’okukankana. Mita z’omutindo gw’amakolero- zitera okugoberera omutindo gw’okukwatagana kw’amasannyalaze (EMC) nga IEC 61000, nga ziwa obutafaali obuziyiza okuyingirira okw’ekiseera nga okumyansa n’okubumbulukuka, okukakasa nti okukung’aanya amawulire tekukosebwa bikolwa bya butonde bwa bweru.
Obusobozi bw’amagezi n’empuliziganya
Mita entegefu ez’omulembe tezikoma ku kuba na mirimu gya mita gya mita ez’ebyuma oba ez’amasannyalaze ez’ennono naye era zigatta microprocessors, memory, ne modules z’empuliziganya okuwagira okusoma mita okuva ewala, okuddukanya emigugu, okuzuula anomaly, n’emirimu emirala. Mita entegefu zikozesa enkola z’empuliziganya zino wammanga:
•Empuliziganya etaliiko waya (nga LoRa, NB-IoT, ne Wi-Fi) olw’okuteekebwa mu nkola mu ngeri ey’okugabanyaamu;
•Empuliziganya ya waya (nga RS-485 ne Power Line Carrier (PLC)) okusobola okuddukanya emirimu mu kifo ekimu.
Okugatta ku ekyo, mita entegefu zitera okuwagira enkola z’empuliziganya ez’ensi yonna nga DLMS/COSEM okukakasa nti zikwatagana n’enkola z’okuddukanya amaanyi okuva mu batunda ab’enjawulo.
Okukwatagana n’obutonde n’obukuumi
Mita z’amasannyalaze ziyinza okuteekebwa ebweru, mu bisenge ebya wansi, oba mu bifo eby’amakolero, n’olwekyo zirina okuba n’obusobozi obulungi ennyo obukwatagana n’obutonde. Eby’okulabirako mulimu:
•Ebbugumu erigazi erikola (okugeza, -40 diguli okutuuka ku +70 diguli );
•Okuziyiza amazzi n’enfuufu (IP65 oba okusingawo);
•Dizayini egumira okukulukuta-okukozesebwa mu mbeera ezifuuyira obunnyogovu obungi oba omunnyo. Mu by’okwerinda, mita z’amasannyalaze zirina okugoberera omutindo gw’obukuumi bw’amasannyalaze (nga IEC 62052) okuziyiza obulabe ng’okukubwa amasannyalaze, vvulovumenti esukkiridde, n’okufuuka short circuit. Era balina okukakasa nti data y’abakozesa ekuuma eby’ekyama n’okutangira okuyingira oba okukyusakyusa mu ngeri etakkirizibwa.
Mu bufunzi
Enkola ya mita z’amasannyalaze ekosa butereevu enkola y’emirimu gy’enkola z’amasannyalaze n’omutindo gw’okuddukanya amaanyi mu ngeri ey’amagezi. Obutuufu obw’amaanyi, obutebenkevu obw’amaanyi, amagezi, n’okukyukakyuka okw’amaanyi mu butonde bye byetaagisa ebikulu mu mita z’amasannyalaze ez’omulembe. Olw’okukulaakulanya yintaneeti y’amasannyalaze, mita z’amasannyalaze mu biseera eby’omu maaso zijja kwongera okugatta tekinologiya nga okwekenneenya AI n’okutereka amawulire mu blockchain okutumbula obutuufu bw’okupima n’okuddukanya obulungi, okuwa obuyambi obw’ekikugu obwesigika ennyo mu nkyukakyuka y’amasannyalaze mu nsi yonna.