Nga ekyuma ekikulu eky’okupima enkozesa y’amasoboza mu nkola z’amasannyalaze, ensengeka y’enzimba ya mita y’amasannyalaze ekwata butereevu ku butuufu bwayo obw’okupima, obwesigwa, n’omutindo gw’amagezi. Mita z’amasannyalaze ez’omulembe zitera okubaamu modulo eziwera ezikola nga zikolagana okukung’aanya, okukola, n’okutambuza ebikwata ku masoboza. Ekitundu kino kijja kulaga mu bujjuvu ensengeka enkulu n’ebitundu ebikulu ebya mita y’amasannyalaze okuva mu ndowooza y’ebyuma n’ebyuma.
Enzimba ya Mita y’amasannyalaze ey’ebyuma
Mita z’amasannyalaze ag’ebyuma ez’ennono (nga mita za induction) okusinga zeesigamye ku nkola ya electromagnetic induction okupima amasoboza. Ensengeka yaabwe enkulu erimu ebitundu bino wammanga:
1.Element y'okuvuga
Ekintu ekivuga kirimu koyilo ya vvulovumenti ne koyilo ya kasasiro. Koyilo ya vvulovumenti eyungibwa mu ngeri ya parallel n’omugugu, ate koyilo ya kasasiro eyungibwa mu lunyiriri n’omugugu. Koyilo zino ebbiri bwe ziweebwa amaanyi, zikola ekifo kya magineeti ekikyukakyuka, ekikola ku ttanka ya aluminiyamu, ekigireetera okutambula.
2.Element Ekyukakyuka
Ekintu ekizitowa okusinga kirimu ekyuma ekikyukakyuka ekya aluminiyamu n’ekikondo. Ensimbi ya magineeti ekolebwa ekintu ekivuga ekyusakyusa ekiyungo kya aluminiyamu ku sipiidi egeraageranye n’amasoboza agakozesebwa omugugu.
3.Element ya buleeki
Magineeti ya buleeki ekola ttooki ya buleeki mu kkubo ery’ekikontana n’enzitoya ya turntable, okukakasa sipiidi enywevu era bwe kityo okupima okutuufu.
4. Okubala
Ekibala kiyungibwa ku kikondo ekikyukakyuka nga kiyita mu ggaali ya ggiya. Ewandiika omuwendo gw’enzitoya za dial era n’ekyusa kino mu nkozesa y’amasoboza (ebiseera ebisinga mu kilowatt-essaawa (kWh)).
Mita ez’ebyuma nnyangu era tezigula ssente nnyingi, naye zitawaanyizibwa obuzibu ng’obutuufu obutono n’obutasobola kuwuliziganya wala. Zigenda zikyusibwa mpolampola ne ziteekebwamu mita ez’amasannyalaze.
Enzimba ya Mita ez’Ebyuma
Mita z’ebyuma zikozesa tekinologiya wa digito ne microprocessor, nga ziwa obutuufu bw’okupima obw’amaanyi n’okukola emirimu egy’okugaziwa. Ensengeka yaabwe enkulu mulimu:
1. Enkulungo z’okutwala sampuli za vvulovumenti ne kasasiro
Mita z’amasannyalaze zikung’aanya obubonero bwa vvulovumenti ne kasasiro nga zikozesa ebigabanya oba tulansifooma za precision resistor ne zizikyusa mu bubonero bwa vvulovumenti entono, obusannyalazo obutono-obusaanira okulongoosebwa.
2. Analog-to-Ekikyusa kya digito (ADC) .
Siginini za analog eziweereddwa sampuli zikyusibwa ADC ne zifuuka siginiini za digito microprocessor okwongera okubala enkozesa y’amasoboza.
3. Ekintu ekiyitibwa Microprocessor (MCU) .
Microprocessor ye "bwongo" bwa mita ey'ebyuma, evunaanyizibwa ku kukola ku data, okubala amaanyi, okutereka, n'okufuga okulaga. Kisobola okukola okubalirira okuzibu ennyo nga bwe kyetaagisa, gamba ng’okulondoola enkyukakyuka y’amaanyi n’enkyukakyuka ya vvulovumenti.
4.Module y'okulaga
Mita z’amasannyalaze ez’ebyuma zitera okukozesa ekintu ekiyitibwa liquid crystal display (LCD) oba LED okulaga amawulire ng’amasannyalaze agakozesebwa, vvulovumenti, ne kasasiro. Mita ezimu eza waggulu-end nazo ziwagira okutaasa emabega n'okulaga layini eziwera-.
5.Module y’empuliziganya
Mita entegefu ez’omulembe zigatta enkola z’empuliziganya nga RS-485, power line carrier (PLC), LoRa, ne NB-IoT, nga ziwagira okusoma mita okuva ewala, okufuga emigugu, n’okuddukanya giridi.
6.Ekitundu ky’okujjukira
Mita ez’amasannyalaze zizimbye-mu jjukira eritali-kikyukakyuka (nga EEPROM oba Flash) okumala ebbanga eddene-okutereka data y’amasoboza, ebiwandiiko by’ebibaddewo, n’ebipimo by’okusengeka, okukakasa nti data tebula mu kiseera ky’amasannyalaze okuvaako.
7.Module y’okugaba amasannyalaze
Mita z’amasannyalaze ez’ebyuma zitera okukozesa ekyuma ekiyamba (nga tulansifooma oba ekyuma ekikyusa amasannyalaze). Ebika ebimu bisobola okuggya amasannyalaze butereevu okuva mu layini y’okupima okukakasa nti bikola emirimu emikulu mu kiseera ky’amasannyalaze okuvaako.
Ebintu ebikwata ku nsengeka y’ebika bya mita z’amasannyalaze eby’enjawulo
1.Mita ezisasulwa nga tezinnabaawo
Okusinziira ku mita ez’ebyuma, mita zino zirimu modulo y’empuliziganya eya IC card oba radio frequency (RF), ekisobozesa abakozesa okugula amasannyalaze nga tebannagakozesa n’okukozesa encryption okutangira obubbi bw’amasannyalaze.
2.Multi-Mita z'emirimu
Ng’oggyeeko okupima amaanyi agasookerwako, mita zino era zikola okwekenneenya okukwatagana, ebibalo by’obwetaavu, n’okuwandiika ensobi, ekizifuula ezisaanira abakozesa amakolero n’ebyobusuubuzi.
3.Mita ezigezi
Mita entegefu nkola ya mita ez’ebyuma erongooseddwa, nga zigatta tekinologiya wa Intaneeti y’Ebintu (IoT) okuwagira empuliziganya ey’engeri bbiri, okuddamu emiwendo gy’amasannyalaze mu kiseera ekituufu, n’okuddukanya omukutu mu ngeri ey’obwengula.
Okubumbako
Ensengeka y’enzimba ya mita z’amasannyalaze ezze ekulaakulana olw’enkulaakulana mu tekinologiya, okuva ku byuma okutuuka ku byuma okutuuka ku mita entegefu. Emisingi gyabwe emikulu bulijjo gibadde gya kupima mita mu butuufu, enkola eyesigika, n’okuddukanya mu ngeri ey’amagezi. Mu biseera eby’omu maaso, olw’okukulaakulanya yintaneeti y’amasannyalaze, mita z’amasannyalaze zijja kwongera okugatta amagezi ag’ekikugu n’okwekenneenya data ennene, zifuuke ensonga enkulu mu nkola ya smart grid. Okutegeera ensengeka ya mita z’amasannyalaze tekikoma ku kwanguyiza ndabirira n’okugonjoola ebizibu wabula era kiteekawo omusingi gw’okuzimba enkola empya ez’amasannyalaze.